18 mei 2011
De prijs van grondstoffen blijft stijgen
(Bron: Modint)
De Europese en Amerikaanse kledingmarkten maken uitzonderlijke tijden door. Noteerde de New Yorkse katoenbeurs in juli 2010 nog 70 dollarcent per eenheid katoen, in februari 2011 is dit opgelopen tot 170 dollarcent per eenheid katoen. De wolprijs op de Zuid Afrikaanse wolbeurs is met 38% gestegen sinds zomer 2010. De prijs van zijde is met 88% gestegen sinds deze periode en ook polyester, een belangrijke niet natuurlijke grondstof, is sterk gestegen in prijs. In China steeg de gemiddelde prijs van polyester met meer dan 30% tussen half oktober vorig jaar en januari van dit jaar.
Hoewel de enorme en zich razendsnel voltrekkende prijsstijgingen van grondstoffen het meeste aandacht trekken zijn er nog meer factoren die de kosten opdrijven. Eigenlijk wordt alles wat duurder kan worden duurder. Voor de kleding die in Azië wordt geconfectioneerd wordt in dollars afgerekend en door de eurocrisis is de dollar duurder geworden. De lonen stijgen in veel productielanden. De oorzaak hiervan is in beginsel een positieve, namelijk de sterke economische groei van landen als China, India en Vietnam waar veel van de kleding wordt geproduceerd. Een indirecte, maar misschien nog wel de belangrijkste factor is de krapte op de productiemarkt. Dit klinkt in een land als bijvoorbeeld China met bijna anderhalf miljard inwoners wat vreemd, maar het feit is dat veel kledingfabrieken liever voor de Chinese markt produceren, of dat hun werknemers liever in een elektronicafabriek gaan werken. Natuurlijk zijn er nog genoeg Chinezen die kleding produceren, maar hun onderhandelingspositie is sterker geworden en ook daarom stijgen de lonen.
Effect op de artikelprijs
Hebben de prijzen van productie en grondstoffen effect op de prijs van kleding voor de klant in Nederland? John Long, een consultant van het bekende in kleding gespecialiseerde adviesbureau Kurt Salmon Associates stelt het heel simpel: “But ultimately, it's just not possible to hold every price the same in a world where everything that goes into making that item is going up." Nederlandse kledingleveranciers staan wereldwijd bekend als ijzersterke onderhandelaars en zeer goede sourcers. Productiekosten zijn al relatief erg laag; er valt niet genoeg te winnen om de enorme kostenstijgingen te compenseren. Kledingprijzen hebben jarenlang immuun geleken voor de prijsschommelingen die wij inmiddels gewend zijn bij producten als benzine, brood en bier. Kleding wordt niet op eens heel duur. Gemeten over de periode van 1996 tot 2010 liep de algemene inflatie index van 80 op tot 107. In diezelfde periode nam de index voor de gemiddelde prijs van kleding afgerond af van 103 naar 100!
De meeste mensen vinden het logisch dat als gevolg van een aantal misoogsten de prijs van brood stijgt, maar stijgende kledingprijzen zijn wij niet meer gewend. Toch is de prijs van kleding voor een substantieel deel bepaald door de prijs van vaak natuurlijke grondstoffen, of door de prijs van synthetische grondstoffen die weer afhankelijk zijn van de olieprijs. En ook van de olieprijs accepteren we inmiddels, zij het met frisse tegenzin, flinke prijsschommelingen. Een belangrijk deel van de stijging van de katoenprijs is, net als in het geval van het duurdere graan, bepaalt door de natuur. Pakistan, een belangrijk katoenland, zag door de overstromingen zijn oogst vrijwel geheel mislukken. En ook in China was de katoenoogst beroerd.
Inmiddels merkt de markt dat het begrip bij klanten, voor het feit dat prijzen mogelijk stijgen, is toegenomen. Prijsstijgingen van grondstoffen zijn onlosmakelijk verbonden met de mogelijke aanpassing van de verkoopprijzen aan de retail en uiteindelijk natuurlijk met de winkelprijzen. Het lijkt onvermijdelijk dat ook de consument deze zomer in de winkels met prijsstijgingen geconfronteerd zal worden. Er wordt momenteel druk gespeculeerd over welke producten duurder zullen worden. In de praktijk zal gaan blijken dat de markt en de strategie van de leveranciers en winkels uiteindelijk bepalend zijn. Sommige markten laten geen ruimte voor keus. Leveranciers met een breed pakket actief in verschillende marktsegmenten kunnen prijsstijgingen wellicht beperken tot bepaalde marktsegmenten. Wij zien echter zeker geen markt die doelbewust lucht in de prijs aan het blazen is. Stijgende prijzen zijn gekoppeld aan gigantisch stijgende grondstofprijzen, zo simpel is het.
